GOGBOT Shorts Blok 4

Helenés (Apparition of Freedom) brengt twee vormen van politieke propaganda samen, gescheiden door tijd en ideologie. In 1998 ontdekte Christoph Draeger een 16mm-film in een verlaten trainingskamp voor civiele bescherming in Hongarije en nam deze in het geheim mee. De beelden documenteren een militaire oefening uit de Koude Oorlog waarin burgers werden voorbereid op de denkbeeldige verwoesting van een kernoorlog: gasmaskers, verwoeste landschappen, noodprocedures en beelden van rampspoed.

In 2005 keerde Draeger terug naar dit apocalyptische materiaal en combineerde het met fragmenten uit de tweede inauguratierede van George W. Bush, een toespraak opgebouwd rond de belofte om vrijheid en democratie te verspreiden. Deze botsing brengt een ongemakkelijke symmetrie voort tussen de ideologische talen van Oost en West: beelden die bedoeld waren om een bevolking voor te bereiden op vernietiging, worden nu begeleid door de retoriek van bevrijding. In plaats van propaganda simpelweg tegenover de werkelijkheid te plaatsen, laat Helenés zien hoe angst, vrijheid, catastrofe en politiek gezag geconstrueerd kunnen worden door middel van beeld en taal.

Christoph Draeger is een Zwitserse kunstenaar en filmmaker wiens werk zich vaak bezighoudt met catastrofe, geweld, ramp en de representatie daarvan via massamedia en gevonden beelden.
Hongarije / VS 2005 | 17'50"

Putin's Ashes transformeert politieke woede tot een ritueel van symbolische vernietiging. De film documenteert een performance geïnitieerd door Pussy Riot in augustus 2022, waarbij twaalf vrouwen — voornamelijk Oekraïens, Wit-Russisch en Russisch — samenkomen in de woestijn om een monumentaal portret van Vladimir Poetin te verbranden. Met bivakmutsen op voeren zij rituelen uit rond het brandende beeld, steken messen in de aarde en spreken bezweringen uit die bedoeld zijn om Poetin uit de macht te verdrijven.

Het werk maakt van de vernietiging van een politiek beeld een daad van collectieve fantasie en verzet. Poetins zorgvuldig gecultiveerde mythologie van mannelijke kracht en onkwetsbaarheid wordt vervangen door het beeld van een lichaam dat verbrand kan worden, tot as gereduceerd, en symbolisch verslagen. De as zelf werd verzameld en bewaard door Nadya Tolokonnikova en werd later een fysiek object binnen een installatie. Door middel van muziek, ritueel, feministische beeldtaal en magisch denken stelt Putin's Ashes verbeelding voor niet als ontsnapping aan de politieke werkelijkheid, maar als wapen tegen de schijnbare onaantastbaarheid van autoritaire macht.

Pussy Riot is een Russisch feministisch protestkunstcollectief, opgericht in Moskou. Putin's Ashes werd geregisseerd, gemonteerd, gestyled en van muziek voorzien door oprichtster Nadya Tolokonnikova, wier praktijk performance, muziek, beeldende kunst en politiek activisme combineert in verzet tegen autoritarisme en patriarchale macht.
2023 | 3'04"