Sommige films kijk je en andere films onderga je. Oldboy hoort zonder twijfel tot die laatste categorie. De Zuid-Koreaanse cultfilm van regisseur Park Chan-wook is rauw, stijlvol, moreel ontwrichtend en (ondanks zijn inmiddels iconische status) jarenlang vrijwel onopgemerkt gebleven bij het grote publiek.
Existentiële nachtmerrie
Oldboy volgt Oh Dae-su (gespeeld door Choi Min-sik), een man die zonder uitleg vijftien jaar lang wordt opgesloten in een kleine kamer. Geen proces, geen aanklacht, geen antwoorden. Alleen een televisie als venster op de wereld. Wanneer hij even plotseling wordt vrijgelaten als hij gevangen werd, start een obsessieve zoektocht naar zijn ontvoerder, gedreven door één allesoverheersende vraag: “waarom?”
Wat volgt is geen klassieke wraakfilm, maar een steeds donkerder wordende puzzel over schuld, herinnering en morele grenzen. Park Chan-wook speelt bewust met verwachtingen: elke onthulling is schokkend en verandert hoe je de film tot dan toe hebt ervaren.
Cinematografie als moreel statement
Zelfs wie Oldboy niet heeft gezien, kent vaak wel die ene scène: Oh Dae-su die zich met een hamer door een gang vol tegenstanders vecht. De scène is gefilmd in één lange, horizontale take, zonder snelle montage of heroïsche muziek. Juist daardoor voelt het gevecht pijnlijk menselijk: vermoeiend, rommelig en onhandig. Park Chan-wook zei ooit dat hij geweld niet mooier wilde maken dan het is. En dat zie je. Elke klap doet pijn, elke beweging kost energie. Cinematografie wordt hier geen versiering, maar een moreel statement.
Choi Min-sik’s volledige overgave
Voor zijn rol als Oh Dae-su ging Choi Min-sik extreem ver. Hij viel tientallen kilo’s af, trainde maandenlang voor de actiescènes en stond erop om zoveel mogelijk zelf te doen. Het beruchte moment waarop zijn personage een levende octopus eet? Dat gebeurde écht! Meerdere keren zelfs, omdat de eerste take technisch niet goed was.
Choi Min-sik zei later dat hij Oh Dae-su niet wilde spelen als held of slachtoffer, maar als iemand die langzaam zijn menselijkheid verliest. Dat maakt zijn vertolking zo confronterend: je voelt zijn woede, maar ook zijn verwarring en schaamte.
Geen bioscoophit, wél een cultklassieker
Bij de release in 2003 was Oldboy geen mainstream succes. De film was te gewelddadig, te vreemd en te moreel ongemakkelijk voor het grote publiek. Maar op filmfestivals en via mond-tot-mondreclame groeide de reputatie snel. De Grand Prix in Cannes (2004) gaf de film internationale erkenning, en sindsdien staat Oldboy steevast in lijstjes van meest invloedrijke films van de 21e eeuw. Hollywood probeerde het later nog met een remake (die we verder maar niet noemen), maar die bevestigde vooral één ding: Oldboy werkt juist door zijn culturele context, zijn compromisloze visie en zijn weigering om de kijker te sparen.
Durf jij deze cultklassieker (opnieuw) te beleven op het grote scherm? Op dinsdag 27 januari vertoont Cinema Unfiltered Oldboy in Concordia.
