Propagandacollege

Vaak wordt gedacht dat propaganda een begrip is dat alleen van toepassing is op ‘totalitaire’ regimes uit het verleden, of op regimes die in een tijdcapsule zijn blijven steken, zoals Rusland en Noord-Korea. Voor autoritaire politiek in democratieën bestaat zelfs een eigen taalgebruik: we spreken over het ‘post-truth-tijdperk’, ‘alternatieve feiten’ en ‘fake news’. Maar het woord propaganda wordt gemeden. Is juist die gedachte, dat democratie vrij is van propaganda, niet zélf het product van propaganda? Jonas Staal is kunstenaar, propagandaonderzoeker en auteur van Propaganda Art in the 21st Century (2019) en Climate Propagandas (2024). In dit propagandacollege neemt hij je mee in de werking van hedendaagse propaganda – ook binnen westerse democratieën. Van de sciencefictionschrijvers die de Franse president Macron adviseren en de game-ontwikkelaars van het Pentagon tot de filmmaker die het trumpisme bedacht en de dramaturg die de ‘performance’ van Poetin op script zette. In het college besteedt Staal ook speciale aandacht aan de rol die Hollywood-blockbusters spelen in het verkondigen van ‘het verhaal’ van de Verenigde Staten als militaire supermacht. In het verlengde hiervan toont Concordia later op de avond de film Theaters of War: How the Pentagon and CIA Took Hollywood (2022). Propagandageletterdheid is volgens Staal een essentieel wapen om ons tegen dominante machten teweer te stellen, maar ook om een betere wereld te propageren.